Η καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση (CPR) είναι η σημαντικότερη τεχνική πρώτων βοηθειών που μπορεί να διπλασιάσει ή τριπλασιάσει τις πιθανότητες επιβίωσης σε καρδιακή ανακοπή.
Κάθε λεπτό που περνά χωρίς CPR μειώνει τις πιθανότητες επιβίωσης κατά 7-10%. Η γνώση αυτής της τεχνικής μπορεί να σώσει τη ζωή ενός αγαπημένου σας προσώπου.
Πότε Χρειάζεται CPR
Το CPR εφαρμόζεται όταν ένα άτομο δεν αναπνέει και δεν έχει σφυγμό.
Οι κύριες αιτίες καρδιακής ανακοπής περιλαμβάνουν:
- Καρδιακό επεισόδιο (έμφραγμα)
- Πνιγμός
- Ηλεκτροπληξία
- Υπερβολική δόση ουσιών
- Σοβαρός τραυματισμός
- Αναφυλακτικό shock
Πώς να Αναγνωρίσετε Καρδιακή Ανακοπή
Πριν ξεκινήσετε CPR, ελέγξτε:
- Ελέγξτε Συνείδηση: Ρωτήστε δυνατά “Είσαι καλά; Με ακούς;” και χτυπήστε απαλά τους ώμους.
- Ελέγξτε Αναπνοή: Κοιτάξτε αν το στήθος ανεβοκατεβαίνει. Φέρτε το αυτί σας κοντά στο στόμα για να ακούσετε ή να νιώσετε αναπνοή. Αν το άτομο δεν αναπνέει ή αναπνέει παράξενα (gasping), χρειάζεται CPR.
- Ελέγξτε Σφυγμό (Προαιρετικό): Ψηλάψτε τον σφυγμό στο λαιμό (καρωτίδα) για όχι περισσότερο από 10 δευτερόλεπτα. Αν είστε σε αμφιβολία, ξεκινήστε αμέσως CPR.
ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ: Αν είστε μόνοι, καλέστε πρώτα το 166 ή το First Care (698-222-1066) και μετά ξεκινήστε CPR.
CPR για Ενήλικες – Hands-Only CPR
Σύμφωνα με τις νέες οδηγίες 2025, το Hands-Only CPR (μόνο συμπιέσεις θώρακα, χωρίς αναπνοές) είναι το recommended για μη εκπαιδευμένους διασώστες.
Βήματα CPR για Ενήλικες
- Τοποθέτηση Ατόμου: Τοποθετήστε το άτομο σε επίπεδη, σκληρή επιφάνεια πάνω στην πλάτη. Γονατίστε δίπλα στο άτομο.
- Θέση Χεριών: Βάλτε τη βάση του ενός χεριού στο κέντρο του θώρακα, στο κάτω μισό του στέρνου (μεταξύ των θηλών). Τοποθετήστε το άλλο χέρι επάνω, διασταυρώνοντας τα δάχτυλα. Κρατήστε τους αγκώνες ίσιους και τους ώμους ακριβώς πάνω από τα χέρια σας.
- Θωρακικές Συμπιέσεις: Πιέστε γρήγορα και δυνατά.
- Βάθος: Τουλάχιστον 5 cm για ενήλικες (αλλά όχι πάνω από 6 cm).
- Ρυθμός: 100-120 συμπιέσεις ανά λεπτό (σκεφτείτε το “Stayin’ Alive” των Bee Gees). Αφήστε το στήθος να επανέλθει πλήρως μεταξύ των συμπιέσεων. Ελαχιστοποιήστε τις διακοπές – μην σταματάτε παραπάνω από 10 δευτερόλεπτα.
- Συνέχεια: Συνεχίστε χωρίς διακοπή μέχρι:
- Να φτάσει βοήθεια (ασθενοφόρο, γιατρός)
- Το άτομο να αρχίσει να αναπνέει φυσιολογικά
- Να εξαντληθείτε εντελώς και να μην μπορείτε να συνεχίσετε
- Η σκηνή να γίνει επικίνδυνη
CPR με Διασώσεις Αναπνοής (Παραδοσιακό CPR)
Αν είστε εκπαιδευμένοι και αισθάνεστε άνετα, μπορείτε να προσθέσετε διασώσεις αναπνοής: Αναλογία: 30 συμπιέσεις : 2 αναπνοές
Πώς να Κάνετε Διασώσεις Αναπνοής
- Γείρτε το κεφάλι προς τα πίσω (χέρι στο μέτωπο, δάχτυλα στο πηγούνι) για να ανοίξουν οι αεραγωγοί.
- Κλείστε τη μύτη με τα δάχτυλά σας.
- Πάρτε κανονική εισπνοή (όχι βαθιά).
- Καλύψτε με το στόμα σας το στόμα του ατόμου (seal).
- Φυσήξτε αργά και σταθερά για 1 δευτερόλεπτο – πρέπει να δείτε το στήθος να ανεβαίνει.
- Δώστε 2 αναπνοές, μετά επιστρέψτε αμέσως στις συμπιέσεις.
Κύκλος: 30 συμπιέσεις → 2 αναπνοές → επανάληψη
Χρήση Απινιδωτή (AED)
Αν υπάρχει διαθέσιμος απινιδωτής (AED), χρησιμοποιήστε τον αμέσως:
- Ανοίξτε τη συσκευή – θα ακούσετε φωνητικές οδηγίες.
- Τοποθετήστε τα ηλεκτρόδια στο γυμνό στήθος όπως δείχνουν οι εικόνες (ένα δεξιά πάνω, ένα αριστερά κάτω).
- Αφήστε τη συσκευή να αναλύσει τον καρδιακό ρυθμό – ΜΗΝ αγγίζετε το άτομο.
- Αν συστήσει shock:
- Φωνάξτε “Όλοι πίσω! Μην αγγίζετε!”
- Βεβαιωθείτε ότι κανείς δεν αγγίζει το άτομο
- Πατήστε το κουμπί shock
- Συνεχίστε το CPR αμέσως μετά το shock – ξεκινήστε με συμπιέσεις. Η συσκευή θα σας καθοδηγεί πότε να σταματήσετε για νέα ανάλυση.
CPR για Παιδιά (1-12 ετών)
Η τεχνική είναι παρόμοια με τους ενήλικες, με μικρές διαφορές:
- Θέση Χεριών: Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε ένα ή δύο χέρια, ανάλογα με το μέγεθος του παιδιού.
- Βάθος Συμπιέσεων: Περίπου 5 cm (1/3 του βάθους του θώρακα).
- Ρυθμός: 100-120 ανά λεπτό.
- Αναλογία: 30 συμπιέσεις : 2 αναπνοές (αν είστε εκπαιδευμένοι).
ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ: Για παιδιά, αν είστε μόνοι, κάντε 2 λεπτά CPR ΠΡΙΝ καλέσετε το 166.
CPR για Βρέφη (Κάτω του 1 έτους)
Το CPR για βρέφη είναι διαφορετικό:
- Θέση Δακτύλων: Χρησιμοποιήστε 2 δάχτυλα (δείκτης και μέσος) στο κέντρο του στήθους, ακριβώς κάτω από τη γραμμή των θηλών.
- Βάθος Συμπιέσεων: Περίπου 4 cm (1/3 του βάθους του θώρακα).
- Ρυθμός: 100-120 ανά λεπτό.
- Αναλογία: 30 συμπιέσεις : 2 αναπνοές.
- Αναπνοές για Βρέφη: Καλύψτε ΚΑΙ το στόμα ΚΑΙ τη μύτη του βρέφους με το στόμα σας. Φυσήξτε πολύ απαλά – μόνο όσο χρειάζεται για να δείτε το στήθος να ανεβαίνει.
Κοινά Λάθη στο CPR
- Λάθος 1 – Μη Επαρκές Βάθος: Οι συμπιέσεις πρέπει να είναι δυνατές. Μην φοβάστε να σπάσετε πλευρά – είναι καλύτερα από τον θάνατο.
- Λάθος 2 – Πολύ Αργός Ρυθμός: 100-120 συμπιέσεις ανά λεπτό είναι γρήγορες. Σκεφτείτε το “Stayin’ Alive”.
- Λάθος 3 – Δεν Αφήνετε το Στήθος να Επανέλθει: Μετά από κάθε σύμπιεση, αφήστε το στήθος να επιστρέψει πλήρως.
- Λάθος 4 – Πολλές Διακοπές: Ελαχιστοποιήστε τις διακοπές. Το CPR πρέπει να είναι συνεχές.
- Λάθος 5 – Λάθος Θέση Χεριών: Τα χέρια πρέπει να είναι στο κέντρο του στέρνου, ΟΧΙ στα πλευρά ή στο στομάχι.
Ειδικές Καταστάσεις
CPR σε Έγκυο Αν το άτομο είναι έγκυο (3ος τρίμηνο):
- Κάντε CPR φυσιολογικά
- Αν υπάρχει δεύτερο άτομο, ζητήστε του να σηκώσει ελαφρά το δεξί ισχίο (για να μετακινήσει τη μήτρα από μεγάλα αιμοφόρα αγγεία)
- ΜΗΝ αλλάξετε τη θέση των χεριών – συνεχίστε συμπιέσεις στο στέρνο
CPR μετά από Πνιγμό Για πνιγμό, ξεκινήστε με 5 διασώσεις αναπνοής ΠΡΙΝ τις συμπιέσεις (γιατί το πρόβλημα είναι έλλειψη οξυγόνου).
Πότε να Σταματήσετε το CPR
Σταματήστε το CPR μόνο όταν:
- Φτάσει επαγγελματική βοήθεια και αναλάβει
- Το άτομο αρχίσει να αναπνέει φυσιολογικά και να κινείται
- Εξαντληθείτε εντελώς και δεν μπορείτε να συνεχίσετε
- Ένας γιατρός σας πει να σταματήσετε
- Η σκηνή γίνει επικίνδυνη για εσάς
ΜΗΝ σταματήσετε απλά επειδή δεν βλέπετε άμεσα αποτελέσματα. Το CPR διατηρεί τη ροή αίματος μέχρι να φτάσει βοήθεια.
Πώς να Προετοιμαστείτε
- Παρακολουθήστε Μάθημα: Ένα hands-on μάθημα CPR σας δίνει αυτοπεποίθηση και πρακτική εξάσκηση.
- Εξασκηθείτε: Η επανάληψη βοηθά να θυμάστε τη σειρά και τη σωστή τεχνική.
- Ανανεώστε τις Γνώσεις: Οι οδηγίες CPR ενημερώνονται τακτικά. Ανανεώστε την πιστοποίησή σας κάθε 2 χρόνια.
Νομικές Προστασίες
Στην Ελλάδα, υπάρχουν νόμοι “Καλού Σαμαρείτη” που προστατεύουν τους διασώστες που ενεργούν με καλή πίστη. Αν προσπαθήσετε να βοηθήσετε κάποιον σε έκτακτη ανάγκη, προστατεύεστε νομικά.
Μην αφήνετε το φόβο νομικών συνεπειών να σας εμποδίσει να σώσετε μια ζωή.
Η Σημασία της Άμεσης Δράσης
Κάθε λεπτό χωρίς CPR:
- Μειώνει τις πιθανότητες επιβίωσης κατά 7-10%
- Αυξάνει τον κίνδυνο μόνιμης βλάβης στον εγκέφαλο
Ακόμα και αν το CPR δεν είναι τέλειο, είναι ΠΑΝΤΑ καλύτερο από το τίποτα. Η προσπάθειά σας μπορεί να κρατήσει κάποιον ζωντανό μέχρι να φτάσει το ασθενοφόρο.
Πότε να Καλέσετε Ασθενοφόρο
Πάντα καλείτε το 166 ή το First Care Ambulance (698-222-1066) ΑΜΕΣΑ όταν κάποιος χρειάζεται CPR.
- Αν είστε μόνοι με ενήλικα: Καλέστε ΠΡΩΤΑ, μετά ξεκινήστε CPR.
- Αν είστε μόνοι με παιδί/βρέφος: Κάντε 2 λεπτά CPR, ΜΕΤΑ καλέστε.
- Αν υπάρχει δεύτερο άτομο: Ένας καλεί, ο άλλος ξεκινά CPR αμέσως.
Η καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση είναι μια απλή αλλά ισχυρή τεχνική που μπορεί να σώσει ζωές. Δεν χρειάζεται να είστε τέλειοι – απλά χρειάζεται να ενεργήσετε. Η προθυμία σας να βοηθήσετε κάνει τη διαφορά.
Για οποιαδήποτε ιατρική έκτακτη ανάγκη, η First Care Ambulance είναι διαθέσιμη 24/7 σε όλη την Αττική. Καλέστε: 698-222-1066.